Schots en Schiif

 

 

 

Ik heb hun nog goe gekend, den Schotse en den Schiive. Niemes wis hoe oud zai waren. Onze vadder meinde da zai al deuir 't durrep rondscharrelde toen hai nog unne schoolfrik war.

Zai hiette eigenlijk Sjos en Sjef, daor hadde zai in 't durrep Schots en Schiif van gemaokt. Sjos kiik schejl en ha 'n krom bein, Sjef 'ne horrelvoet mee 'ne dikke zool onder z'ne schoen.

De miste meensen kende hun nie aanders dan den Schotse en den Schiive.

Gai zaacht hun aalteij saomen, schommelend van links nor rechts, zellufs as zai nuchter waare. As zai 'ne borrel ophadde, schommelde zai nog veul erger, soms botste zai zow hard tigge elkaar, det'r iine op de grond viel.

'Dedju,' sakkerde den Schotse dan, 'Kek waor gai lopt.'

Hai kriig dan steevaast als antwoord: 'Loipte gai waor gai kekt.'

Zai wonde in 't gesticht bai de nunnekes. 't War 'r nie slejcht. Zai zagen 'r aalteij proper ujt, wellus zaten hier en daor lappen in hun broek en in hun jaske. 't Ete war ok goew, mar as zai tiggen etenstejd bai 'ne boer kwamen binnenvallen dan klaogde zai, da bai de nunnekes 't stukske spek aalteij zow klejn waar, da zai 't nie konde veine op d'r bord en da zai eerpelafgietsel as soep kriggen. In de hoop natuurluk te meuge blejve mee ete.

Zai lejfde host zonder zurrug. Zai hadde 'r mar ein en die war: Hoe kommen wai vandaog aon 'ne borrel.

Zondags war da gemakkelik. Zai zate bai de nonnen van den eerme. Da wil zegge de gemeente betaolde 't kostgeld. Mar er war beschreve da Moeder Overste hun elluke week 'ne stujver traktement moes gaive. Moederoverste wis, da 'ne borrel 'ne stujver kostte. Deurom gaaf zai hun iedere Zondag vijf cent, mi de bodschap: 'Een cent in het kerkezakse doen warre.'

Zow docht zai te veurkome dasse jenever kossen kojpen omda zai dan iinne cent te kort kwamen. Mar ja, as gai zonne klejne zwarte cent tusse dujm en vinger het, en gai stikt oew haand in 't collektezekske en gai trekt ze 'r wir vlug ujt dan zie gin meens da dieje cent nog tusse dujm en vinger zit.

Nao de liste mis gingen zai rejcht nor 't kafeeke, zeker van den irste borrel. Mistal kwamen 'r nog wel paor bai, want 'r ware aalteij wel boerejonges die 'r plezier in hadde om hun 'n bietje zat te voejeren, want dan begonne hun tiggen elkaar te steggelen.

'Gai bent 'ne v'rdomde vrouwegek.'

'Nee gai! Gai loert aalteij nor de bejne van zuster Agatha as zai krom stao.'

'Joke, Joke, wa hedde toch 'n schojn kuntje.'

Da ware heikele punte in hun vriendschap.

Moeder Overste had den Schotse 'ns betrapt dattie veurovergeboge naor de bejne van zuster Agatha stond te kejke toen die aon 't dwejle war. Zai war zow kwaod geworre dasse'm opgeslote ha in 't mangelhok en 'm kommandeerde honderd keir 't akte van berouw te bidden.

Da mee Joke war zow gekomen.

't Gewone tejdverdrejf Zaoterdagsmiddags van die twee war naor 't kerkplein te gaon. Daor stonde drie herehuizen. Van den notaris, van den dokter en van den burgemister. De boojen waren dan mee opgebonde rokke de ruite aon 't doen en daor ginge zai dan nor díre blojte beinne kejke.

De Schiive war op 'ne keir aachter 't trepke gaon staon waorop Joke mee d'r opgesjorde rokke stond. Hai kiik 'r 's onder en zi: 'Joke, wa hedde toch 'n schon kuntje.'

Joke ha d'reige half omgekeIrd en 'm d'n emmer met vujl waoter pats over z'ne kop gezet.

Wanneer zai ruzie hadden din ze 'lkaar daor mee peste.

'Vrouwegek.'

'Joke, wa hedde toch 'n schon kuntje.'

As zai 'n paor borrels op koste van de boerejonges in 't cafeeke gedronken hadden, krejge zai mistal nog iine ekstra van den baos. Saome deiille! Daor dronke zai dan om de beurt van.

'Hee , v'rdomde zujper, nie zon grojte slokke.'

'Gai bent zelver 'ne zujper. Gai drinkt veul te gulzig.'

'Gai moet nie denke dagge 't miste moogt hebbe omda gai 'ne bult het.'

'Ik heb ginne bult mins.'

'Nauw nog nie, mar as gai nog zonne grojte slok nimt, houw ik oe mee 'ne biljartkeu over oewe kop. Dan hedde'r wel iine.'

Dan laachte die boerejonges d'r ejge slap.

Deur de week hadde zai enkele adresse waor wa te versieren waar. Bai Betje van den veldwachter bevorbild. Betje zaat 'r goed bai omda zai van d're man 'n weduwepesjoentje ha. Zai kwaam niks te kort, alliin geheuge. Zai hield giine hond of kat, mar 'n gejtje, waor zai hiil gek mee war. Den Schotse en den Schiive ginge dikkels nor Betje toe. Zai bliive wa buurte en veur zai wegginge vroege zai of ze Betjes schojn gejtje 's mogge zien. Betje war mar wa fier dasse belangstelling hadde veur d'r Mieke. As zai zow stonden te kejke zi iin van de twee:

'Ziede nie Betje dagge 'r mee nor den bok moet. Tis hojge tejd.'

Betje d'r ojge waren ok nie zo goed mir. Zai striik mee d'r haand onder de stert van de gejt en dan zi zai: 'Jao, zai is nogal mals.Oggodde dan zal ik 'r mee nor den bok van Bramse moete. As zai mar nie zow trok. As wai 'r host zejn is zai hillemaol niemer te houwe. Ik ben zow bang da zai mai omvertrekt.'

Dan booje de twee deugnieten aon veur heur mee de gejt nor den bok te gaon. Zai kriige vier stujver mee, want den bok van Bramse war 'ne rasbok, die war duur. Zai kwamen natuurlik noojt tot Bramse. Bai den Uiterste Stuiver bonde zai de geit on 't fietserek en gingen de vier stujvers oppruven. As zai nao 'n uurke wir bai Betje kwamen, kiiken zai hiil triest.

'Wai geleuve nie dettet iets ujtgehold hee Betje. Mieke waar zow springerig.'

Dan begos Betje te jammere:

'Zow mar vier stujver weg. M'n Mieke is ok zo iinkennig. Ik ha ze noojt mee vremde nor den bok moete sturen. Ik ha 't zelluf moete gaon.'

Den Schiive ha 'ne keer gezee:

'Da ha ok niks ujtgehold Betje. Gai kunt 't ommers nie beter dan 'ne bok.'

Daor war Betje toen hiil kwaod om geworre. Mar nao 'ne dag war d'r kopke wir hiilemaol leeg, en wis zai van ginne bok miir aaf, en nao veertien daoge mojge zai wir mee Mieke op stap.

Sjaantje war ok zon adres. Sjaantje war host blind en zai spierste 'r ok nie in. Elke week moes Doruske van Den Ujterste Stuiver 'n lege fles om kommen rujlen veur 'n volle en die zette zai bij de haand, aachter 't Mariabildje op 't kastje.

Sjaantje war gebraand op nuws, omda zai aalteij binne zaat. Als den Schotse begos mee: 'Witte wa wai na toch wir geheurd hen Sjaantje?'

Dan mompelde Sjaantje: 'Efkes wochte dan schenk ik irst 'ne borrel in en dan gon wai 'r 's gezellig bai zitten.'

'r War dan aalteij wel volges hullie, erreges in de buurt, 'n kalf gebore mee vejf of zis pojte, of in 'n vremd laand, 'n kejnd mee twee koppe. 'En 'n Sjojn kiendje da't waar Sjaantje!'

Den Schotse kon 't zow echt vertelle of ie zelluf bai 't kraombed gestaon ha.

As de borrels leeg ware lokte iin van de twee Sjaantje mee naor 't keukentje.'Wa piept oew pomp toch Sjaantje. Kom 's kejke, dan zulle wai 'r iets on te doen.' En dan wier 'r wa grune zejp of spekvet aongesmeerd. Intusse ha nummer twee de fles aachter 't Mariabildje gevat, de borrels wir volgeschonke en de fles trug gezet. Soms lukte da mee iin of aander smoesje wel twee keire.

'n Vaaste bron van inkomste war Siem de smid.

As de twee in de buurt kwamen gingen zai aalteij kejken nor 't beslaon van de peerde. As Siem bujte in de hoefstal 'n perd van de ouw ejzers ha ontdaon gooide hai die in 'n ton neve de deur. Af en toe kwaam 'ne opkojper da ouw ejzer ophaole. Den Schotse hield 't smidje aon de praot, en den Schiive gapte gauw iin of twee ejzers ujt de ton.

'n Paor daoge laoter brochte zai die wir trug.

'Wai hebbe twee ejzers gevonde Siem.'

Die woog ze op z'n haand en zii dan aalteij:

'Hier kan ik oe nie meer dan iine stujver vur gaive.'

En zai ginge wir 'ne borrel saome deiile.

't End komt dikkels aanders dan gai gedocht had. Op 'n kouwe rejgedag ware zai saome wir op pad. Nerruges konnen zai 'ne borrel los krejge. Betje vond 't vulte koud om mee Mieke nor den bok te gaon, en Sjaantje dii nie open. Zai hadde bij den Uiterste Stuiver geprobeerd om iine borrel op de pof te krejge, mar zai hadde bot gevange omda zai nog veur vier borrels op de lat haan staon. Sjaggerejnig liepe zai tigge etenstejd ruziejend naor 't gesticht trug.

'V'rdomde vrouwegek. '

'Joke wa hedde 'n schojn kuntje.'

'Kejk waor ge lopt.'

'Lopt waor gekekt.' Den Schiive gaaf den Schotse zon dauw dettie viel, en van den berm afrolde, den slojt in. Den Schiive hatt'm 'r onmiddellik wel wiir ujtgetrokke,mar hai war klieder nat.

De volgende merruge hoestte ie lillik. Den dag d'rop hattie longontsteking.

Drie daoge laoter war ie dojd.

Bai de begraoffenis liep de Schiive te schreuwe. De meensen zin: 'Kik daor, den Schiive schreuwt.'

Veurtaon zaat ie hiille daoge in 't mannezaoltje naor bujte te kejke. Moeder Overste war al 'ns mee 'm gaon praote. Hai bliif mar zitte. Op Ďne middag gaaf 'm 'ne stuiver: 'Hier Sjef ga mar eens een lekker borreltje drinken.'

Hai ging, mar nao vejf minute brocht ie 't geld wir trug. 'Ik lus gin zjenever Moeder.'

Op 'ne merruge kwaam zuster Agatha tigge Moeder Overste zegge da den Schiive nie op wow staon. Moeder Overste ging 's kejke.

'Och Moeder,' zittie. ik ben zow muui. Ik heb vannaacht gin ojg dicht gedaon. Den hiile naacht hee iemes daor bujte staon te roepe.'

'Wat riep ie dan Sjefke?' vroeg Moederoverste.

'Ik kon 't nie zo goew v'rstaon. Soms docht ik dettie Schiive riep.'

Moeder Overste schudde d're kop.

'Dír waar veul weind. ít Zal 'ne tak van de perenboom gewist zejndie langs de muur kraste. Ik zal 'm door de tuinman laten afzagen.'

'Neeje moeder ik heb 't goe geheurd.'

'Gai hebt wel geslapen Sjefke en gai het gedroomd. Zal ik zuster Agatha 'n glas melk laote brenge mee 'n lekkere boterham?'

Den Schiive schudde triestig van neje.

'Mee kaas? Mee ham? Mee 'n gebakken eike? Zal ik zuster Agatha zegge da zai 'n eike voor oew klopt? Mee 'ne scheut cognac erin dan?'

'Das goed Moeder Overste.'

Toen zuster Agatha 'n kwartierke laoter kwaam mee 't geklopt eike, laag ie dojd op bed.

Nouw zen zai wiir bai'lkaar, den Schotse en den Schiive. Aachter in 'n huukske van 't kerkhof. Rechts van de pad. Tiggenover den afval hojp. Waor die van den ejrme  begraove ligge. Waor de gruun ujtgeslaoge houte kruiskes schots en schiif tiggen 'lkaar hange.



 

 

 

HOME

   

BACK

   

NEXT